Biomimetic – Ứng dụng công nghệ mô phỏng sinh học trong mỹ phẩm tóc

Giải pháp chăm sóc từ việc “bắt chước” tự nhiên

Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, ngành mỹ phẩm tóc đang ngày càng cho ra nhiều giải pháp độc đáo giúp giải quyết những vấn đề phức tạp trong chăm sóc tóc và da đầu. Xu hướng sử dụng sản phẩm thuần chay, có nguồn gốc từ thiên nhiên đang lên ngôi trong bối cảnh hiện đại, số lượng thương hiệu mỹ phẩm gia nhập đường đua “lành tính” không ngừng tăng lên bởi những ưu điểm nổi bật của chúng. Nhưng chính điều đó cũng đặt ra sức ép rất lớn ngược lại cho thị trường này, khi thiên nhiên vốn không phải vô hạn nếu khai thác một cách thiếu bền vững. 

Trong bối cảnh đó, sản phẩm chăm sóc mô phỏng sinh học (Biomimetic Technology), một hướng đi dù không xa lạ nhưng có vẻ chưa được nhìn nhận một cách thực chất, lại thể là lời giải hoàn hảo cho bài toán khó này. Mô phỏng sinh học là một dạng sáng tạo vật chất dựa trên tính chất, cách thức vận động của tự nhiên. Hiểu một cách đơn giản, công nghệ này tạo ra “bản sao” của những thành phần gốc từ tự nhiên, “bắt chước” những đặc tính vốn có của “bản gốc”. 

Biomimetic đã được khai thác lần đầu tiên từ cách đây gần 40 năm trong lĩnh vực chăm sóc da. Năm 1986, Dior cho ra mắt kem dưỡng chứa liposome – túi nhân tạo có cấu trúc gần tương đương với cấu trúc của màng tế bào, giúp các thành phần hoạt tính thẩm thấu vào da tốt hơn. Dần dần, các chất có trong da như hyaluronic acid, ceramides, peptides… cũng được nghiên cứu và đưa vào mỹ phẩm.

Việc đưa các thành phần được điều chế trong phòng thí nghiệm vào nghiên cứu mỹ phẩm đã xuất hiện từ lâu.

Điểm độc đáo nhất của công nghệ này nằm ở việc nó được nghiên cứu dựa trên chính những đặc điểm sinh học của cơ thể, là những gì quen thuộc và tự nhiên nhất của cơ thể, nhờ đó đáp ứng được đúng những gì cơ thể mong muốn. Những bộ phận như da hay tóc tự nhiên của chúng ta đều vốn rất khỏe, đủ khả năng để bảo vệ cơ thể khỏi các nhân tố bên ngoài, và thậm chí có thể tự phục hồi. Tuy nhiên, trải qua thời gian với nhiều tác động khách quan, nhiều cấu trúc bên trong bị phá vỡ, lỗ hổng dưỡng chất ngày càng nhiều dẫn đến khả năng tái tạo của da và tóc có thể bị suy giảm. 

Dựa trên thực tế này, việc tái hiện lại những cấu trúc khỏe mạnh, dùng chúng như công cụ bổ trợ lấp đầy vị trí của những phần “bản gốc” đã mất và củng cố thêm chức năng bảo vệ cho da hay tóc được xem như một bước ngoặt của công nghệ mỹ phẩm. Trong một số trường hợp, những sản phẩm này còn hỗ trợ quá trình sản xuất các chất tự nhiên trong cơ thể và hạn chế tối đa các tình trạng kích ứng.

Ứng dụng Biomimetic trong mỹ phẩm tóc

Về bản chất, tóc cũng là một hệ sinh học với cấu trúc protein, lipid, nước được sắp xếp tinh vi. Tuy nhiên, các tác động từ hóa chất, nhiệt, môi trường và thói quen tạo kiểu khiến cấu trúc tự nhiên này dễ bị phá vỡ. Biomimetic vì thế là một giải pháp tuyệt vời đối với lĩnh vực này. Hai đại diện tiêu biểu cho việc áp dụng xu hướng Biomimetic trong mỹ phẩm tóc là Công nghệ Lipid và công nghệ Liposome.

Lipid đóng vai trò như chất keo kết nối các sợi keratin, tạo nên lớp hàng rào bảo vệ tóc khỏi các tác hại từ môi trường, hóa chất, đồng thời cũng ngăn ngừa gãy rụng, hư tổn từ sâu bên trong. Chúng là nhân tố chủ chốt để tạo nên một cấu trúc tóc khỏe mạnh và ổn định, sợi tóc thiếu lipid sẽ trở nên thiếu sức sống, khô xơ, dễ gãy rụng. Công nghệ Lipid tạo ra những phân tử nhỏ mô phỏng cấu trúc lipid tự nhiên của tóc, tạo điều kiện giúp chúng dễ dàng thẩm thấu vào cấu trúc tóc, từ đó phục hồi lipid và tái cấu trúc tóc hư tổn. 

Trong khi đó, công nghệ Liposome là kỹ thuật tiên tiến tạo ra các túi cầu siêu nhỏ (liposome) từ màng phospholipid để bao bọc hoạt chất, giúp vận chuyển dưỡng chất (vitamin, khoáng chất, thuốc) đến đúng tế bào, tăng hiệu quả hấp thụ và giảm tác dụng phụ trên hệ tiêu hóa, thường được ứng dụng mạnh mẽ trong thực phẩm chức năng.

Hướng đi đột phá từ các thương hiệu hàng đầu

Tiên phong đi theo xu hướng công nghệ hiện đại, Lakmé Inspired Haircare là một trong những thương hiệu sớm ứng dụng tư duy Biomimetic vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm chăm sóc tóc chuyên nghiệp. Thay vì chỉ tập trung vào hiệu ứng bề mặt, Lakmé lựa chọn đi sâu vào cấu trúc sinh học của sợi tóc, đặc biệt là hệ lipid tự nhiên, trong đó ceramide giữ vai trò then chốt.

Trong các dòng sản phẩm như TEKNIA Deep Care Conditioner, TEKNIA Deep Care Treatment hay các sản phẩm phục hồi chuyên sâu thuộc hệ K.THERAPY, Lakmé ứng dụng Ceramide III – một dạng ceramide sinh học có cấu trúc gần tương đồng với ceramide tự nhiên tồn tại trong tóc. Nhờ sự tương thích cao này, ceramide không chỉ tạo lớp bảo vệ bên ngoài mà còn có khả năng tích hợp vào cấu trúc tóc như một phần quen thuộc, hỗ trợ tái thiết hàng rào lipid bị suy yếu do hóa chất, nhiệt và các tác động cơ học kéo dài.

Ceramide III hoạt động như một “chất gắn kết sinh học”, lấp đầy những khoảng trống giữa các lớp biểu bì tóc, củng cố sự liên kết giữa các sợi keratin và giảm thất thoát độ ẩm từ bên trong. Đây cũng là lý do các sản phẩm phục hồi của Lakmé thường mang lại cảm giác tóc mềm mượt rõ rệt nhưng không nặng hay bết, đồng thời cải thiện độ bền, độ đàn hồi và khả năng chống gãy rụng của sợi tóc theo thời gian.

Một ví dụ điển hình khác cho ứng dụng mỹ phẩm tóc Biomimetic chính là dòng màu nhuộm Hi-Fi Liposome của thương hiệu BES. Sản phẩm được phát triển dựa trên nguyên lý mô phỏng sinh học thông qua hệ liposome thuần chay. Công thức Hi-Fi Liposome chứa 6 loại liposome có nguồn gốc thực vật gồm nhân sâm, hoa cúc tía, tảo biển, ban âu, ngưu bàng và đoạn tây – những thành phần vốn quen thuộc với cơ chế tự bảo vệ và tái tạo của tóc.

Nhờ khả năng bao bọc và vận chuyển sắc tố cùng dưỡng chất một cách ổn định, hệ liposome này giúp làm chậm quá trình oxy hóa trong khi nhuộm, tạo điều kiện để hạt màu thẩm thấu sâu và phân bố đồng đều trong cấu trúc tóc. Không chỉ mang lại màu nhuộm chân thực, bền lâu và độ bóng rõ rệt, Hi-Fi Liposome còn hỗ trợ củng cố hàng rào bảo vệ tóc, hạn chế khô xơ, gãy rụng và giúp sợi tóc phục hồi ngay trong quá trình xử lý hóa chất. Đây chính là minh chứng rõ nét cho cách công nghệ Biomimetic được ứng dụng để nâng cao hiệu quả màu nhuộm mà vẫn tôn trọng cấu trúc sinh học tự nhiên của mái tóc.