Thấy gì từ quy định xác thực tài khoản mạng?

Nghị định 147 về quản lý, cung cấp và sử dụng Internet tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 25/12/2024, quy định tài khoản mạng xã hội phải được xác thực qua số điện thoại hoặc mã số định danh cá nhân mới được phép hoạt động, đăng bài (viết bài, bình luận, livestream, chia sẻ thông tin). Quy định này là động thái mạnh mẽ của Chính phủ nhằm giúp ngừng lan truyền thông tin giả mạo, đồng thời đặt ra một trách nhiệm mới đối với người dùng mạng xã hội. 

Nhìn sâu hơn, mạng xã hội hiện nay là cầu nối và phương tiện quan trọng đối với mỗi cá nhân, doanh nghiệp thuộc tất cả các lĩnh vực, do đó những thay đổi sẽ có tác động rất lớn ở mọi khía cạnh đời sống, trong đó bao gồm cả hoạt động của ngành tóc.

Thế giới ảo – Hậu quả thật

Mạng xã hội vốn được coi như một “vùng đất tự do” cho người dùng chia sẻ quan điểm cá nhân mà không cần chịu trách nhiệm rõ ràng. Việc này, mặc dù thúc đẩy tự do ngôn luận, nhưng cũng đồng thời dẫn đến những hệ quả tiêu cực. 

Thực tế từ trước đến nay, để sở hữu một tài khoản mạng xã hội không khó, chỉ cần một vài bước nhập thông tin đơn giản, người dùng cũng không cần phải sử dụng tên thật của mình để làm biệt danh. Chính sách này tạo điều kiện cho người dùng đăng ký nhiều tài khoản, trong đó có những tài khoản ảo lập nên vì các mục đích khác nhau. Mọi chuyện dường như khó kiểm soát hơn nữa khi Facebook cho phép tính năng bình luận ẩn danh trên các hội nhóm. Những cuộc thảo luận “vô thưởng vô phạt” vì thế mà ngày càng đi xa, trở thành nơi để các thành viên ẩn danh bàn tán, “góp ý”, hay thậm chí là mạt sát bất cứ cá nhân, tổ chức nào.  

Rất nhiều bài học từ thực tế đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh chúng ta về thực trạng “ném đá giấu tay” trên không gian mạng. Người nổi tiếng, người có sức ảnh hưởng trong xã hội thường bị nhắm đến đầu tiên trong các cuộc công kích. Điều đáng nói là lý do chỉ trích đôi khi lại xuất phát từ những thông tin không xác thực, đến từ những tài khoản ẩn danh. Đối mặt với áp lực khủng khiếp từ dư luận, nhiều nghệ sĩ đã chìm trong nỗi ám ảnh tâm lý và trầm cảm, không ít trong số đó đã lựa chọn cách giải thoát tiêu cực.

Ở Việt Nam, vấn nạn tin giả, tin chưa xác thực vẫn luôn gây nhức nhối. Hàng loạt kênh, Fanpage “bóc phốt” cứ lần lượt xuất hiện, tung ra những tin đồn thiếu kiểm chứng ảnh hưởng trực tiếp đến danh dự và sự nghiệp của nhiều người. Từng có khoảng thời gian, showbiz Việt lao đao vì cơn “ác mộng” mang tên “Chưa biết” – một tài khoản Tiktok chuyên kể những câu chuyện riêng tư của nghệ sĩ. Thế lực đứng đằng sau những tài khoản đó vẫn luôn là một bí ẩn và vẫn chưa có ai phải chịu trách nhiệm cho hậu quả mà chúng để lại.

Bên cạnh đó, tình trạng sử dụng tài khoản ảo để lan truyền nội dung lệch lạc, trái với thuần phong mỹ tục, quảng cáo sai sự thật… cũng diễn ra thường xuyên mà chưa có hình thức xử lý nào giải quyết được triệt để. 

Giải pháp giúp nâng cao trách nhiệm

Để có một môi trường mạng trong sạch và an toàn hơn, luôn cần có những quy định chặt chẽ. Chúng ta đã có Nghị định số 72/2013/NĐ-CP và Nghị định 27/2018/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, mạng xã hội đã không ngừng phát triển và đề ra những vấn đề mới mà hai nghị định chưa thể bao quát hết, đặc biệt là những khoảng trống pháp lý liên quan đến các nền tảng xuyên biên giới. 

Lật lại vấn đề, từ tình trạng bạo lực mạng ngày càng nghiêm trọng như kể trên, có thể thấy nguyên nhân sâu xa nằm ở việc không thể kiểm soát được hết danh tính của những người dùng mạng xã hội. Chừng nào các cá nhân vẫn còn được hoạt động một cách “vô danh” trên không gian mạng, thì vẫn sẽ còn đó những hành vi vô trách nhiệm. Khi đó, Nghị định 147 của Chính phủ ra đời như một bước ngoặt quan trọng, được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để hạn chế từ quy định cũ.

Cụ thể, Nghị định 147/2024/NĐ-CP bao gồm một số thay đổi về cách quản lý việc cung cấp thông tin xuyên biên giới đến người dùng Việt, trong đó có các trang thông tin điện tử, mạng xã hội, nhà cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử nước ngoài. Nổi bật nhất là quy định chỉ các tài khoản được xác thực bằng số điện thoại di động hoặc mã số định danh cá nhân mới có thể thực hiện các hoạt động như đăng bài, bình luận, livestream hay chia sẻ thông tin. 

Đây là hành động cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người dùng trước những hành vi gian lận, lừa đảo, tuyên truyền thông tin sai lệch… đồng thời cũng là biện pháp giúp mỗi người có trách nhiệm hơn với những gì mình chia sẻ.

Tiền đề cho một cộng đồng ngành tóc văn minh hơn

Sự thay đổi này có ý nghĩa quan trọng đối với toàn xã hội, ở mọi lĩnh vực, và ngành tóc cũng không nằm ngoài phạm vi đó. Trong nỗ lực phát triển lĩnh vực thời trang tóc vững mạnh và chuyên nghiệp hơn, các cá nhân, tổ chức không thể xem nhẹ vai trò của mạng xã hội. Rất nhiều nhà tạo mẫu đang gây dựng tên tuổi của mình nhờ những nội dung chia sẻ trên trang cá nhân, những người làm nghề lâu năm cũng bắt đầu tận dụng không gian mạng như một phương tiện kết nối với nhiều khách hàng hơn nữa. Ngoài ra, các đơn vị truyền thông trong lĩnh vực tóc cũng đẩy mạnh hoạt động đa nền tảng. 

Mặt khác, giới thời trang tóc còn có sự gắn kết với nhau chặt chẽ trên không gian mạng. Đây là nơi để họ giao lưu với nhau và cùng thảo luận các chủ đề liên quan tới lĩnh vực. Mỗi bài đăng của các nhà tạo mẫu tóc có thể thu về lượt tương tác rất lớn, từ cả những người trong nghề và khách hàng.

Cũng là một người dùng mạng xã hội tích cực, Nhà tạo mẫu Trung Unow chia sẻ: “Đối với Trung, mạng xã hội là nơi Trung truyền tải thông điệp ý nghĩa, chân thật của mình và gắn kết với bạn bè một cách nhanh chóng”. 

Trung Unow là một trong những nhà tạo mẫu tóc thành công
xây dựng hình ảnh cá nhân và thương hiệu trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, anh cũng nhận thấy mặt tiêu cực của mạng xã hội, đặc biệt là khi bản thân từng bị hack tài khoản và xâm phạm quyền riêng tư, bị mạo danh tên tuổi để thực hiện các hành vi lừa đảo. Do đó, khi biết về Nghị định 147, anh Trung cho rằng đây là bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ uy tín của những người làm nghề chân chính: “Nghị định này sẽ loại bỏ những người thiếu văn hóa, núp bóng tài khoản ảo, từ đó giúp những cá nhân, doanh nghiệp làm việc bằng cái tâm sẽ được công nhận thực chất”. Anh Trung cũng mong rằng, quy định này sẽ được thắt chặt hơn nữa, bổ sung thêm các phương pháp xác thực an toàn.

Có thể thấy, khi quy định được thắt chặt hơn, người dùng cũng sẽ cảm thấy được bảo vệ và yên tâm hơn khi sử dụng mạng xã hội. Cộng đồng các nhà tạo mẫu tóc, các doanh nghiệp từ đó sẽ trở nên lành mạnh, văn minh hơn, góp phần thúc đẩy sự đoàn kết, gây dựng hình ảnh chuyên nghiệp cho ngành tóc Việt Nam.